Etkileşimli görünüm şu anda kullanılamıyor. Tüm konular aşağıda okunabilir. Menü bağlantıları ilgili başlığa gider; arama ve otomatik kopyalama için bu sayfada JavaScript çalışması gerekir.
İçerik geliştirme rehberi
BÖLÜM 01 / Mikro Yeterlilik Eğitimine Genel Bakış
1.1. Mikro Yeterlilik Nedir?
Mikro yeterlilik eğitimleri, belirli bilgi ve becerilerin kazanılmasına odaklanan, kapsamı ve öğrenme çıktıları tanımlanmış eğitimlerdir. Bu bölümde mikro yeterlilik kavramı, MY Anadolu'nun işlevi, eğitimlerin genel yapısı ve öğretim üyesinin temel sorumlulukları tanıtılmaktadır.
Mikro yeterlilik, belirli bilgi, beceri veya yetkinliklerin kazanıldığını ve değerlendirildiğini gösteren belgelendirilmiş öğrenme kazanımıdır. Geniş kapsamlı programlardan farklı olarak sınırlı ve açıkça tanımlanmış bir öğrenme alanına odaklanır.
Temel özellikleri:
Odaklı içerik: Belirli bir konuya, beceriye veya yetkinliğe yönelir.
Ölçülebilir öğrenme çıktıları: Eğitim sonunda edinilmesi beklenen kazanımlar açıkça belirtilir.
Esnek sunum: Eğitim, çevrim içi veya yüz yüze düzenlenebilir.
Belgelendirme: Başarı koşullarının sağlanmasıyla öğrenme kazanımları ilgili uygulamalar kapsamında belgelendirilebilir.
Dikkat: Mikro yeterlilik içeriğinin amacı bir disiplindeki tüm bilgileri aktarmak değil, belirlenen öğrenme çıktılarını karşılayan odaklı bir öğrenme deneyimi oluşturmaktır.
MY Anadolu, Anadolu Üniversitesinin mikro yeterlilik eğitimlerini sunduğu dijital öğrenme platformudur: https://my.anadolu.edu.tr. Katılımcılar eğitimleri inceleyebilir, uygun eğitimlere kayıt veya başvuru yapabilir, öğrenme materyallerine erişebilir ve değerlendirmelere katılabilir.
BÖLÜM 01 / Mikro Yeterlilik Eğitimine Genel Bakış
1.2. Mikro Yeterlilik Eğitimlerinin Yapısı
MY Anadolu'da eğitimler çevrim içi ve yüz yüze biçimlerde sunulur.
Çevrim içi eğitimlerde içerikler modüler yapıda düzenlenir; öğrenme kaynakları, etkinlikler ve bölüm sonu değerlendirmeleriyle desteklenir. Mevcut MY Anadolu uygulamasında katılımcıların zorunlu içerikleri tamamlaması ve bölüm sonu sınavlarının her birinden en az 70 puan alması gerekmektedir. Başarı koşullarının tamamlanması dijital rozet kazanımını sağlar.
Yüz yüze eğitimlerde öğrenme etkinlikleri belirlenen yer ve zamanda gerçekleştirilir. Eğitimin niteliğine göre uygulama, atölye ve yüz yüze değerlendirme yöntemleri kullanılabilir. Mevcut uygulamada en az %70 devam koşulu bulunur.
Bu rehber ağırlıklı olarak çevrim içi eğitimlerin temel öğrenme kaynağının hazırlanmasına odaklanır.
BÖLÜM 01 / Mikro Yeterlilik Eğitimine Genel Bakış
1.3. Öğretim Üyesinin Sorumlulukları
Öğretim üyesinin temel görevi, alan uzmanlığını akademik açıdan güvenilir ve hedef kitleye uygun bir metin tabanlı temel öğrenme kaynağını hazırlamak, gerekli düzeltmeleri yapmak ve sonrasında üretilen materyalleri akademik açıdan kontrol etmektir.
Dersin kapsamını, bölümlerini ve öğrenme çıktılarını planlamak.
Temel öğrenme kaynağının metinlerini, öğrenme ögelerini, sorularını ve kaynakçasını hazırlamak.
Yapay zekâ ile üretilen içeriklerin bilimsel doğruluğunu ve telif uygunluğunu denetlemek.
Birimden gelen içerik düzeltmelerine yanıt vermek.
Dizgisi yapılan ve farklı biçimlere dönüştürülen öğrenme materyallerini kontrol edip görüş bildirmek.
Önemli: Öğretim üyelerinden video, podcast, etkileşimli içerik veya dizgi işlemlerinin teknik üretimini gerçekleştirmeleri beklenmez.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.1. İçerik Hazırlama Sürecine Başlamadan Önce
Bu bölüm, mikro yeterlilik dersinin temel öğrenme kaynağını adım adım hazırlamak için oluşturulmuştur. Yapay zekâ araçları; kaynak inceleme, yapılandırma, metin oluşturma ve soru tasarımı aşamalarında destek sağlayabilir. Üretilen her çıktının akademik doğruluğunu, uygunluğunu ve nihai niteliğini öğretim üyesi kontrol eder.
Standart modüler yapı
Düzey
Yapı / uzunluk
Ders
4 bölüm
Her bölüm
3–5 ana başlık
İkinci düzey alt başlık
300–500 kelime
Ana başlık (alt başlıkları, giriş ve öğrenme unsurlarıyla)
2.000–4.000 kelime
Bölüm toplamı
6.000–12.000 kelime
Ders toplamı
24.000–48.000 kelime
Üçüncü düzey alt başlıklar, ilgili ikinci düzey alt başlığın kelime sınırı içinde değerlendirilir. Bölümün toplam uzunluğu hesaplanırken ana başlıkların uzunlukları birlikte ele alınmalıdır.
12 adımlı hazırlık süreci: (1) kaynakları belirleme, (2) NotebookLM çalışma alanı, (3) kaynakları inceleme, (4) dört bölümü belirleme, (5) modüler yapıyı oluşturma, (6) ana başlıkları yazma, (7) öğrenme ögeleri, (8) görseller, (9) özetler, (10) değerlendirme soruları, (11) amaç ve kapsam, (12) kaynakça.
Yapay zekâ komutlarını kullanma: Komutlardaki {DERS ADI}, {ANA BAŞLIK ADI} gibi alanları kendinize göre değiştirin. Köşeli parantez yerine süslü parantez kullanımı, MY Anadolu sayfa oluşturucusunda oluşabilen özel kod hatalarını azaltmak amacıyla tercih edilmiştir. Komutları doğrudan kopyalayabilir; sonuçları mutlaka kontrol edip gerektiğinde yeniden yönlendirebilirsiniz.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.2. Kaynakların Belirlenmesi ve Yapay Zekâ Ortamının Hazırlanması
Adım 1. Kaynaklarınızı belirleyin
Öncelikle konunuzla ilgili güvenilir, güncel ve kullanımına izin verilen akademik kaynakları belirleyin. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim kitaplarını mevcut kaynak olarak değerlendirebilir, güncel yayınlarla destekleyebilirsiniz.
Rolünüzü “Program Koordinatör” olarak seçin. Eğer bu rol sizde tanımla değilse tanımlanması için mikroyeterlilik@anadolu.edu.tr adresine mail atarak bu rolün tanımlanmasını isteyin.
Sol menüden “Malzemeler” alanından “Kitap” ve “Kitap Ünite” türlerini seçin.
Yıl ve Dönem bilgilerini “Tümü” olarak seçin ve Ara düğmesine tıklayın.
Arayüzün sağ tarafında yer alan “Ara” bölümünden anahtar kelimeler kullanarak arama işlemini gerçekleştirebilirsiniz.
Güncel akademik kaynak taramasında https://kdm.anadolu.edu.tr adresindeki üniversite kütüphane hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.
Öneri: Kaynakları açıklayıcı dosya adlarıyla düzenleyin; yapay zekâ aracına sadece yüklemeye yetkili olduğunuz belgeleri aktarın. Yetkisiz paylaşım sağlayan sitelerden dosya indirmeyin.
Adım 2. NotebookLM çalışma alanınızı oluşturun
notebooklm.google.com adresine gidin ve "Yeni not defteri oluştur" veya “Yeni oluştur” bağlantılarıyla çalışma alanınızı oluşturun.
Birinci adımda temin ettiğiniz kaynakları ekranınıza gelen yükleme penceresinden veya çalışma sayfanızın sol bölümde yer “Kaynaklar” bölümünden yükleyin.
NotebookLM'in kaynak temelli çalışma özelliği doğrulama ihtiyacını ortadan kaldırmaz; alıntıları ve kaynak dayanaklarını ayrıca kontrol edin. Gerekli görülürse Claude, ChatGPT veya Gemini gibi araçlardan içerik düzenleme desteği alınabilir.
Adım 3. Kaynaklarınızı analiz edin
Yapay Zekâ Komutu
Komut 1 — Kaynakları analiz etme
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
Yüklediğim kaynakları {DERS ADI} başlıklı mikro yeterlilik eğitimi açısından analiz et.
1. Kaynaklardaki temel konuları belirle.
2. Birden fazla kaynakta tekrar eden konuları göster.
3. Güncelliği kontrol edilmesi gereken bilgileri belirt.
4. Eğitimle ilişkili ancak yeterince ele alınmayan konuları belirle.
5. Konuları önem ve öncelik düzeylerine göre sınıflandır.
6. Değerlendirmelerini ilgili kaynaklarla ilişkilendir.
Sonuçları tablo hâlinde sun. Kaynakların desteklemediği iddiaları kesin bilgi olarak yazma.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.3. Dersin Bölümlerinin ve Modüler Yapısının Oluşturulması
Adım 4. Dersin dört bölümünü belirleyin
Kaynak analizinden hareketle dört bölümün konu sırasını, ilişkilerini ve beklenen kazanımlarını belirleyin. Yapay zekâ çıktısı bir taslaktır; kesin bölüm yapısını öğretim üyesi onaylar.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 2 — Dersin dört bölümünü oluşturma
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
Seçtiğim kaynakları temel alarak {DERS ADI} başlıklı mikro yeterlilik eğitimi için dört bölümden oluşan bir içerik planı hazırla.
Tekrar eden konuları birleştir, eksik ve güncel konuları belirle. Kaynaklarda bulunmayan güncel konuları ayrıca işaretle.
Her bölüm için:
1. Bölüm adını belirle.
2. Bölümün temel amacını bir cümleyle yaz.
3. Diğer bölümlerle ilişkisini 2–3 cümleyle açıkla.
4. Bloom taksonomisine uygun öğrenme çıktıları oluştur.
5. Bölüm için 3–5 ana başlık öner.
Bölümler dengeli ve bütünlüklü olsun. Çıktıyı tablo hâlinde sun.
Dikkat: Bu aşamada üretilen çıktılar taslak niteliğindedir ve öğretim üyesinin akademik değerlendirmesiyle son hâlini almalıdır. Bölüm önerileri için ChatGPT ve Gemini gibi farklı yapay zekâ araçlarından da destek alınabilir. Yapay zekâ tarafından sunulan öneriler bağlayıcı değildir; karar sürecinde öğretim üyesinin pedagojik ve bilimsel değerlendirmesi esas alınır.
Adım 5. Her bölümün ana başlıklarını oluşturun
Ana başlıklar kendi içinde anlamlı, birlikte ele alındıklarında bölüm amacını karşılayacak şekilde düzenlenmelidir. Öğrenme çıktılarında açıklayabilme, karşılaştırabilme, uygulayabilme, analiz edebilme gibi gözlenebilir ve ölçülebilir eylemler kullanılmalıdır.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 3 — Modüler yapı oluşturma
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{BÖLÜM ADI} için kesinleşen taslağı temel alarak modüler yapıyı ayrıntılandır.
- En az 3, en fazla 5 ana başlık oluştur; her ana başlığı tek bir kavram, problem veya öğrenme odağında yapılandır.
- Uygun ikinci düzey ve gerektiğinde en fazla üçüncü düzey alt başlıkları belirle.
- Her ikinci düzey alt başlık için 300–500 kelimelik içerik planla. Ana başlık toplamı 2.000–4.000, bölüm toplamı 6.000–12.000 kelime olsun.
- Her ana başlık için tam başlık adı, bir cümlelik amaç, alt başlık listesi, öğrenme çıktıları, anahtar sözcükler ve tahmini kelime dağılımı sun.
- Öğrenme çıktıları tek bir gözlenebilir ve ölçülebilir eylem içersin; “bilmek, anlamak, öğrenmek” gibi belirsiz fiillerden kaçın. Çıktıları “-ebilme” biçiminde yaz.
- Başlıklar arasındaki tekrarı ve öğrenme çıktılarının bölüm amacıyla uyumunu kontrol et.
Bloom’un sınıflamasına göre önerilen bazı yüklemleri aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.
Bilgi (Knowledge)
Kavrama (Comprehension)
Uygulama (Application)
Analiz (Analysis)
Sentez (Synthesis)
Değerlendirme (Evaluation)
Tanımlamak (define)
Aktarmak (translate)
Yorumlamak (interpret)
Ayırt etmek (distinguish)
Birleştirmek / Oluşturmak / Derlemek (compose)
Yargılamak / Hüküm vermek / Karar vermek (judge)
Tekrarlamak (repeat)
Bir başka şekilde / Kendi cümleleriyle ifade etmek (restate)
Uygulamak (apply)
Çözümlemek (analyse)
Planlamak (plan)
Değer biçmek (appraise)
Kaydetmek (record)
Betimlemek / Tasvir etmek (describe)
Kullanmak (employ/use)
Hesaplamak (calculate)
Önermek (propose)
Değerlendirmek (evaluate/assess)
Listelemek / Sıralamak (list)
Tanımak (recognize)
Göstermek (demonstrate)
Deney yapmak (experiment)
Tasarlamak / Tasarımlamak (design)
Düzeltmek (revise)
Adlandırmak (name)
Açıklamak (explain)
Dramatize etmek (dramatize)
Test etmek / Sınamak (test)
Formüle etmek (formulate)
Tahminde bulunmak (estimate)
Anlatmak (tell)
İfade etmek (express)
Örneklemek (illustrate)
Karşılaştırmak (compare)
Düzenlemek (arrange)
—
—
Saptamak / Belirlemek (identify)
Çalıştırmak (operate)
Eleştirmek (criticize)
Parçaları birleştirmek / Monte etmek / Bir araya getirmek (assemble)
—
—
Yerini belirlemek (locate)
Takvimi hazırlamak (schedule)
Denetlemek (inspect)
Yapılandırmak / İnşa etmek (construct)
—
—
Rapor etmek (report)
Taslak hazırlamak (sketch)
Tartışmak (debate)
Yaratmak (create)
—
—
Özetlemek (summarize)
Uyarlamak (adapt)
Sorgulamak (question)
Organize etmek (organize)
—
—
—
Yönetmek (manage)
İlişkilendirmek (relate)
Hazırlamak (prepare)
—
—
—
Gerçekleştirmek (realize)
Çözmek (solve)
Türetmek (generate)
—
—
—
—
Sınıflandırmak (categorize)
Geliştirmek (develop)
—
—
—
—
—
Simüle etmek / Benzetim kurmak (simulate)
—
Öğrenme çıktısı yazılırken uygun eylem fiilleri doğrudan tablodan seçilebilir.
Not: Tablo, görselde kullanılan Bloom Taksonomisi'nin klasik altı düzeyli sınıflandırmasını esas almaktadır.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.4. Ana Başlık İçeriklerinin Hazırlanması
Adım 6. Ana başlık içeriklerini hazırlayın ve iyileştirin
Ana başlıkları ayrı ayrı hazırlayın. Ders kitabı metni bir öğretim tasarım raporu değil, öğrencinin doğrudan okuyacağı öğrenme kaynağıdır. “Öğrenciler/katılımcılar öğrenecektir” gibi dışarıdan anlatan ifadeler kullanılmamalıdır.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 4 — Ana başlık içeriğini hazırlama
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} için daha önce belirlediğimiz alt başlıkları, amacı ve öğrenme çıktılarını dikkate alarak ders kitabı içeriği hazırla.
1. Kaynak Kullanımı ve Akademik Doğruluk
- Yalnızca sağladığım kaynaklarda doğrulanabilen bilgilerden yararlan; uydurma bilgi, istatistik ve kaynak ekleme.
- Kavramları açık biçimde tanımla, gerektiğinde somut ve Türkiye bağlamına uygun örnekler kullan.
- Akademik doğruluğu, temel bilgileri ve öğrenme çıktılarıyla uyumu koru. Gereksiz ayrıntı ve tekrar oluşturma.
2. Anlatım Dili ve Yazım Kuralları
Metin doğrudan öğrencinin okuyacağı ders kitabı içeriğidir. Konuyu doğrudan anlat; öğrenciler hakkında dışarıdan konuşma.
- Metni eğitim tanıtımı, öğretim tasarımı raporu veya ders planı olarak yazma.
- “Öğrenciler”, “katılımcılar”, “okuyucular” gibi hedef kitleyi üçüncü kişi olarak tanımlayan ifadeler kullanma.
- “Bu bölümde öğrenciler öğrenecektir”, “Bu başlıkta ele alınacaktır”, “Metinde ifade edilmektedir”, “Kaynaklarda belirtildiği üzere”, “Yüklenen belgelere göre” türündeki ifadelerden kaçın.
- “Bu bağlamda”, “Bu noktada”, “Unutulmamalıdır ki”, “Günümüz dünyasında”, “Büyük önem taşımaktadır” gibi kalıpları gereksiz yere kullanma.
- Akademik, doğal ve akıcı Türkçe kullan; uzun ve karmaşık cümleleri sadeleştir; madde işaretleri yerine açıklayıcı paragraflara öncelik ver; başlıklar arasında doğal geçiş kur.
3. Anlatım Biçimi Örnekleri (konuları değil, anlatım yaklaşımını örnek al)
Yanlış: “Bu bölümde öğrenciler iletişim sürecinin temel unsurlarını öğrenecek ve geri bildirimin önemini kavrayacaktır.”
Doğru: “İletişim, bireyler arasında anlam oluşturma ve paylaşma sürecidir. Kaynak, mesaj, kanal ve alıcı gibi unsurlar birbiriyle ilişki içindedir. Geri bildirim, mesajın nasıl anlaşıldığını ortaya koyarak iletişimi karşılıklı hâle getirir.”
Yanlış: “Katılımcılar yapay zekâ teknolojilerinin kullanım alanlarını daha iyi anlayabilecektir.”
Doğru: “Yapay zekâ teknolojileri, verilerdeki örüntülerin belirlenmesi, tahmin yapılması ve karar süreçlerinin desteklenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Sağlık, eğitim ve üretim gibi alanlardaki uygulamalar bu teknolojilerin farklı problemlere uyarlanabildiğini göstermektedir.”
Yanlış: “Bu bağlamda veri güvenliği büyük önem taşımaktadır. Bu noktada kişisel verilerin korunması oldukça önemlidir.”
Doğru: “Veri güvenliği, bilgilerin yetkisiz erişim, değiştirme veya kaybolmaya karşı korunmasını kapsar. Kişisel verilerin işlendiği sistemlerde erişim yetkileri, saklama süreleri ve teknik önlemler birlikte değerlendirilir.”
Yanlış: “Bu başlık altında dijital pazarlamanın temel özellikleri ele alınacaktır. Okuyucular stratejileri öğrenecektir.”
Doğru: “Dijital pazarlama, ürün ve hizmetlerin dijital kanallar aracılığıyla tanıtılmasını ve pazarlama sonuçlarının ölçülmesini kapsar. Arama motorları, sosyal medya ve e-posta, farklı hedef kitlelere ulaşmak için kullanılabilir.”
4. İçerik Yapısı ve Uzunluk
- Giriş: 150–250 kelime.
- Her ikinci düzey alt başlık: 300–500 kelime; varsa üçüncü düzey başlıklar bu sınırın içinde.
- Ana başlık toplamı (giriş ve diğer öğrenme unsurları dâhil): 2.000–4.000 kelime.
- Önceden onaylanmış başlık sırasını koru; yalnızca kelime sayısını doldurmak için metin uzatma.
5. Çıktı Sırası: Ana Başlık; Ana Başlığın Amacı; Öğrenme Çıktıları; Anahtar Sözcükler; Giriş; İkinci ve gerekiyorsa üçüncü düzey alt başlıklar. Amaç ve öğrenme çıktıları kendi akademik ifade biçimlerinde kalabilir.
6. Son Kontrol: Uygun olmayan kalıpları, tekrarı ve dışarıdan anlatımı düzelt. Bir kerede yeterli ayrıntı sağlayamıyorsan eksikliği belirt ve alt başlıklar hâlinde ilerle. Son çıktıda kendi çalışma sürecini açıklama; yalnızca ders kitabı içeriğini sun.
Hazırladığınız İçeriği Gözden Geçirin ve Geliştirin
Ana başlık ve alt başlıkların içeriklerini tamamladıktan sonra hazırlanan metinleri gözden geçirin. Yapay zekâ tarafından oluşturulan ilk taslaklarda anlatım bozuklukları, tekrarlar, eksik açıklamalar veya içerik bütünlüğünü etkileyen sorunlar bulunabilir.
Aşağıdaki komutu kullanarak her bir alt başlığın içeriğini ayrı ayrı geliştirebilir; metnin akademik doğruluğunu, akıcılığını ve öğrenme çıktılarıyla uyumunu iyileştirebilirsiniz. İçeriği geliştirdikten sonra yapılan değişiklikleri kontrol etmeyi unutmayın.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 5 — İçeriği geliştirme ve iyileştirme
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ALT BAŞLIK ADI} için hazırladığımız ders kitabı metnini akademik doğruluk, içerik bütünlüğü, anlatım dili ve öğrenme çıktıları açısından yeniden değerlendirerek geliştir. Yalnızca yeniden ifade etme; gerçekten gerekli iyileştirmeleri yap.
1. Akademik doğruluk: Kaynaklara bağlı kal; önemli bilgileri ve varsa akademik atıfları koru. Eksik kavramları yalnızca kaynakların desteklediği ölçüde açıkla, somut örneklerle geliştir. Bilgi, istatistik, araştırma veya kaynak uydurma. Bilimsel anlamı değiştirme.
2. Dil: Bu metin doğrudan öğrencinin okuyacağı ders kitabı metnidir. “Öğrenciler”, “katılımcılar”, “okuyucular”, “Bu bölümde öğrenilecektir”, “Metinde belirtildiği üzere”, “Kaynaklara göre”, “Bu bağlamda”, “Günümüz dünyasında” gibi dışarıdan anlatan veya yapay kalıplara yer verme. Akademik ama doğal, sade ve akıcı Türkçe kullan. Anlamı bozmadan cümleleri sadeleştir, gereksiz edilgen anlatımı ve tekrarları azalt, geçişleri güçlendir. Sıralama gerektirmedikçe bütünlüklü paragraflar oluştur.
3. Anlatım örnekleri:
Yanlış: “Öğrenciler iletişim sürecini öğrenerek etkili iletişimi kavrayacaktır.”
Doğru: “İletişim süreci kaynak, mesaj, kanal ve alıcının karşılıklı ilişkisine dayanır. Geri bildirim, mesajın doğru anlaşılıp anlaşılmadığını ortaya koyar.”
Yanlış: “Bu bağlamda kişisel verilerin korunması büyük önem taşımaktadır.”
Doğru: “Veri güvenliği, kişisel bilgilerin yetkisiz erişime ve kaybolmaya karşı korunmasını gerektirir. Erişim yetkileri ve saklama koşulları bu sürecin önemli bileşenleridir.”
Yetersiz: “Algoritmalar problem çözmek için kullanılır.”
Geliştirilmiş: “Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen sonlu ve sıralı işlem adımlarıdır. Örneğin bir e-ticaret sitesindeki ürün sıralaması, belirli karşılaştırma ve sıralama işlemlerine dayanır.”
Yanlış: “Bu alt başlık kapsamında dijital pazarlama incelenecektir.”
Doğru: “Dijital pazarlama, ürün ve hizmetlerin dijital kanallarda tanıtılmasını, hedef kitleyle etkileşimi ve sonuçların ölçülmesini kapsar.”
4. Değerlendirme ölçütleri: Kavramsal açıklık, içerik derinliği, paragraf bütünlüğü, tekrarların giderilmesi, örneklerin uygunluğu ve öğrenme çıktılarıyla uyum. Yeterince iyi olan kısımları sırf değiştirmek için değiştirme.
5. Yapı: İkinci düzey alt başlığı 300–500 kelime aralığında tut; varsa üçüncü düzey alt başlıkları birlikte değerlendir. Başlığı, sıralamayı ve kaynak atıflarını koru. Yeni konu ekleme; gerekli görüyorsan notlarda belirt.
6. Çıktı: Önce yalnızca güncellenmiş alt başlığı ve metnini sun. Ardından ders kitabına aktarılmayacak ayrı bir “Düzenleme Notları” başlığı altında en fazla üç maddede önemli değişiklikleri ve doğrulama gerektiren bilgileri belirt. Başta “Düzenlenmiş metin” gibi ifadeler kullanma.
Dikkat — Komut 5: Yapay zekânın metnin sonunda sunduğu “Düzenleme Notları” kısmını mutlaka inceleyin. Özellikle yeni eklenen bilgilerin doğruluğunu kontrol edin. Bu notlar ders kitabına aktarılmamalıdır.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
Her ana başlıkta en az iki farklı öğrenme ögesi bulunmalıdır. Konuya uygun olarak aşağıdakilerden yararlanabilirsiniz:
Tanım: Temel kavramın kısa ve açık açıklaması.
Bilgi: Tamamlayıcı bilgi kutusu.
Dikkat: Önemli ayrıntı veya yaygın hata uyarısı.
Örnek olay: Gerçekçi bir durum üzerinden kavramsal analiz.
Yapay zekâ etkileşimi: Yapay zekâ aracılığıyla uygulama ve eleştirel değerlendirme.
Öz değerlendirme: Kendi öğrenmesini sorgulama.
Açık uçlu soru: Analiz ve gerekçelendirme gerektiren soru.
Örnek araştırma: Doğrulanabilir kaynağıyla sunulan çalışma.
İnternet önerisi: İlgili ve erişilebilir web kaynağı.
Kitap önerisi: Ek okuma ve kaynak yönlendirmesi.
Alıntı: Uygun atıfla mevzuat veya kaynak alıntısı.
Formül: Gerekli durumlarda matematiksel ifade.
Kod bloğu: Yazılım/teknik konularda örnek kod.
Öğrenme ögelerinin örnek yapısı, dersin tamamında tutarlı olmalıdır.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 6 — Yapay zekâ etkileşimi oluşturma
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} için ders kitabı içeriğini, amacı ve öğrenme çıktılarını dikkate alarak “Yapay Zekâ Etkileşimi” adlı bir öğrenme etkinliği oluştur.
Amaç, öğrencinin gerçekçi bir problemi belirlemesi, yapay zekâyla çözüm alternatifleri geliştirmesi ve yanıtları eleştirel değerlendirmesidir. Yalnızca yapay zekâdan bilgi istemeye dayanan yüzeysel görev hazırlama. Etkinlik ChatGPT, Gemini, Copilot gibi araçlarla uygulanabilsin; kişisel veya gizli bilgi yüklenmesini gerektirmesin.
Zorunlu yapı: Yapay Zekâ Etkileşimi: {ETKİNLİK ADI}; Amaç; Adım 1 (problem belirleme); Adım 2 (sohbet aracını açma); Adım 3 (yapay zekâya doğrudan girilecek ayrıntılı Örnek Komut); Adım 4 (yanıtları karşılaştırma, sorgulama ve kendi kararını oluşturma).
- Öğrenciye doğrudan “Düşünün, Belirleyin, Not alın, Açın, İnceleyin, Değerlendirin” gibi yönergelerle seslen.
- “Öğrenciler analiz yapmalıdır”, “katılımcılardan beklenir” gibi dışarıdan anlatma.
- Örnek komutta yapay zekânın rolünü, problemin bağlamını, istenen işlemleri, çıktı biçimini ve öğrencinin kendi senaryosunu yazacağı {SENARYONUZU BURAYA YAZIN} alanını açıkça belirt.
- Dördüncü adımda mutlaka yapay zekâ yanıtlarını eleştirel değerlendirme olsun.
Model örnek (konuyu değil, biçim ve yoğunluğu örnek al):
Yapay Zekâ Etkileşimi: İletişim Döngüsünü Tamamlayan Geri Bildirimi Tasarlamak
Amaç: Yapay zekâyı bir “İletişim Koçu” olarak kullanarak yanlış anlaşılmanın yaşandığı durumları analiz etmek ve etkili geri bildirim stratejileri geliştirmek.
Adım 1: Yakın zamanda iletişimin koptuğu veya yanlış anlaşılmanın yaşandığı bir diyalog düşünün. Örneğin bir arkadaşınız sorununu anlatırken yalnızca “Hımm” yanıtı verdiğiniz bir durum olabilir. Durumu ve yetersiz geri bildirimi not alın. Örnek Not: “Arkadaşım yaşadığı haksızlığı anlattı. Telefonuma bakarak yalnızca ‘Kötü olmuş’ dedim. Kendini dinlenmemiş hissetti ve tepki gösterdi.”
Adım 2: Tercih ettiğiniz bir yapay zekâ sohbet aracını açın.
Adım 3: Şu Örnek Komutu girin: “Bir iletişim uzmanı ve iletişim koçu olarak hareket et. İletişimde geri bildirimin mesajın anlaşılmasını kontrol etme işlevini dikkate al. Senaryo: {SENARYONUZU BURAYA YAZIN}. Alıcının geri bildirimindeki sorunu analiz et. Üç alternatif geliştir: (1) sözel geri bildirim için doğrulayıcı cümle, (2) sözsüz geri bildirim için beden dili ve göz teması önerisi, (3) soru sorarak geri bildirim için mesajı netleştiren soru. Her birini gerekçelendir.”
Adım 4: Üç öneriyi karşılaştırın. Hangi yaklaşımın bu bağlamda daha etkili olduğunu ve sözsüz geri bildirimin tek başına yeterli olup olmayacağını değerlendirin. Son olarak kendi geri bildirim yaklaşımınızı oluşturun.
Uyarlama: Örnekteki iletişim konusu ve kişiler yeni etkinliğe taşınmamalıdır. Yeni etkinliğin gerçek konu, amaç ve öğrenme çıktıları esas alınmalıdır. Nihai çıktı yalnızca tamamlanmış etkinlik olsun; hazırlama notu ekleme.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 7 — Örnek olay hazırlama
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} için ders kitabı içeriğini, ana başlığın amacını ve öğrenme çıktılarını temel alarak “Örnek Olay” adlı bir öğrenme ögesi hazırla. Amaç, kuramsal bilgileri gerçekçi bir durum üzerinden değerlendirmeyi ve gerekçeli çözüm önerileri geliştirmeyi sağlamaktır.
Zorunlu çıktı yapısı: Örnek Olay: {ÖRNEK OLAY ADI}, Senaryo, Durum Tespiti (konuya özgü alt boyutlar), Problem Durumu, Tartışma Soruları (açıklayıcı başlıklı 4 soru).
Kurallar: Senaryoda ortam, taraflar, durum ve problem yeterince açık olsun. Gereksiz dramatik ayrıntı ekleme. Durum tespitinde gözlem ile yorumu ayır; davranışlardan niyet veya psikolojik özellikleri kesin olarak çıkarma. İlgili öğrenme çıktılarıyla ilişki kur; kaynak dışı araştırma ve olay uydurma. Soruları analiz, değerlendirme, uygulama ve çözüm geliştirmeye yönelt. Senaryoda üçüncü kişi kullanabilirsin; tartışma sorularında öğrenciye doğrudan “Değerlendirin, Önerin” diye seslen. “Öğrenciler” veya “Metinde belirtildiği üzere” gibi ifadeler kullanma.
Model örnek (yalnız yapı ve üslup için):
Örnek Olay: Yeni Proje Sunumunda “Sessiz” Mesajların Gücü
Senaryo: Bir reklam ajansında ekip lideri Defne önemli bir müşteriye yeni kampanyayı sunar. Teknik verileri hazırlamıştır; ancak toplantı odası dağınık, aydınlatma yetersizdir. Slaytlardaki yazılar küçüktür. Defne sık sık ekrandan okur, sınırlı göz teması kurar ve monoton ses tonuyla konuşur. “Bu proje markanızı uçuracak, bize güvenin” sözlerinin ardından müşteri çekincelerini dile getirir.
Durum Tespiti: Sözlü boyut: Veriler hazırlansa da iddiaların somut gerekçelerle desteklenip desteklenmediği değerlendirilmelidir. Sözsüz boyut: Göz teması ve ses tonu etkileşimi azaltmış olabilir; davranışların anlamı bağlama bağlıdır. Görsel boyut: Dağınık ortam ve okunamayan slaytlar sunumu izlemeyi zorlaştırmış olabilir.
Problem Durumu: Sözel güven mesajı ile sözsüz ve görsel unsurlar arasında uyumsuzluk oluşmuş olabilir. Bu uyumsuzluğun müşteri değerlendirmesindeki rolü tartışılmalıdır.
Tartışma Soruları: 1. Çelişkili Mesajlar: Sözlü ve sözsüz iletişim arasındaki olası uyumsuzluğu analiz edin. 2. Görsel Kodlar: Slaytların ve ortamın etkisini değerlendirin. 3. Mekân ve Mesafe: Ortamı nasıl düzenlerdiniz? Gerekçelendirin. 4. İyileştirme: Üç somut öneri geliştirin ve etkilerini açıklayın.
Uyarlama: Örnekteki konu, karakter ve ortamı kopyalama. Yeni senaryoyu gerçek ana başlığa göre oluştur. Her örnek olayda uygun analiz boyutlarını yeniden belirle. Nihai çıktı yalnızca ders kitabında kullanılacak örnek olay olsun; öğretim üyesine not veya cevap anahtarı ekleme.
Adım 8. Görseller, tablolar ve infografikler ekleyin
Görselleri yalnızca süsleme amacıyla değil, öğrenmeyi kolaylaştırmak için kullanın. Kavramlar için görsel, karşılaştırmalar için tablo, süreçler için akış şeması, kavram ilişkileri için zihin haritası, sayısal veriler için grafik tercih edebilirsiniz.
NotebookLM ile infografik: NotebookLM'in Studio → İnfografik alanını açın. İlgili kaynakları seçebilir veya kalem simgesiyle konunuzu belirtebilirsiniz. Kalem simgesi üzerinden dil, yön ve ayrıntı düzeyi ayarlarını ihtiyacınıza göre özelleştirin. Sonuçtaki metinleri, Türkçe karakterleri ve bilgileri kontrol edin.
Görsel kaynakları: Anadolu Üniversitesi Görsel Arşivi: https://gorselarsiv.anadolu.edu.tr. Uygun renk paletleri için https://coolors.co/palettes/trending adresinden yararlanabilirsiniz. Kullanım ve telif koşullarını kontrol edin. Zihin haritalarıyla kavramlar arasındaki ilişkileri gösterebilirsiniz.
Numaralandırma: Görsel, grafik ve tablolar için numaralandırma her ana başlıkta 1'den yeniden başlamalıdır. Örnek: “Şekil 1. İletişim Süreci”; “Tablo 1. İletişim Türleri”.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 8 — İnfografik hazırlama
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{KONU ADI} konusunu seçili kaynaklardaki bilgiler temelinde akademik bir ders kitabında kullanılabilecek sade, modern ve öğretici bir infografiğe dönüştür.
İçerik: En önemli kavram, aşama ve ilişkileri seç. Yalnızca kaynaklarla doğrulanan bilgileri kullan; bilgi, sayı ve istatistik uydurma. Uzun paragraflar yerine kısa, açık ifadeler ve anahtar kavramlar kullan; bilimsel anlamı koru.
Tasarım: Temiz, minimalist, açık zeminli düzen oluştur. Gereksiz ikon, robot, insan figürü, 3B nesne, süsleme, kalabalık arka plan, efekt veya dekoratif illüstrasyon kullanma. Gerektiğinde yalnızca öğrenmeye hizmet eden basit şekil, çizgi, ok ve diyagram kullan. Kontrollü, yüksek kontrastlı, uyumlu bir renk paleti seç. Boşluk bırak; her alanı doldurma.
Hiyerarşi: Üstte kısa açıklayıcı başlık yer alsın. Bilgileri önem ve okuma sırasına göre grupla. Süreç varsa numara veya ok, karşılaştırma varsa dengeli sütun, ilişki varsa sade şema kullan. Farklı fontlarla kalabalık oluşturma.
Türkçe ve tipografi: Tüm metinler Türkçe ve yazım kurallarına uygun olsun. Türkçe karakterleri doğru yaz. Uzun cümlelerden kaçın, okunabilir kısa başlıklar kullan. Küçültüldüğünde de temel bilgiler okunabilsin.
Öğrenme odağı: İnfografik yalnızca estetik görünmesin; kavramlar ve ilişkiler doğru, anlaşılır ve bütünlüklü olsun.
Son kontrol: Kaynak doğruluğunu, ana bilgilerin kapsanmasını, gereksiz ikonları, Türkçe yazımı, okunabilirliği, kontrastı ve bilgi hiyerarşisini denetle. Sonuç: ders kitabına uygun sade infografik.
Adım 9. Ana başlık özetlerini oluşturun
Her ana başlığın sonunda yaklaşık 300 kelimelik bir özet bulunmalıdır. Bu özet metni anlatan bir değerlendirme değil, doğrudan konunun özeti olmalıdır.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 9 — Ana başlık özeti oluşturma
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} ve alt başlıklarını temel alarak yaklaşık 300 kelimelik bir özet hazırla.
- Temel kavramları, önemli bilgileri ve ilişkileri bütünlüklü biçimde özetle.
- Akademik, sade, doğal ve akıcı bir anlatım kullan; konuyu doğrudan özetle.
- “Bu metinde anlatılmıştır”, “Bu bölümde ele alınmıştır”, “Kaynaklarda belirtildiği üzere”, “Metinde ifade edildiği gibi” gibi ifadeleri kullanma.
- “Öğrenciler”, “katılımcılar”, “okuyucular” gibi hedef kitleyi dışarıdan tanımlama.
- İçerikte olmayan yeni bilgi, örnek veya yorum ekleme; tekrarları ve kalıpları çıkar.
- Madde işaretleri değil, anlam bütünlüğü taşıyan paragraflar kullan.
- Temel akademik bilgileri koru; cümleleri olduğu gibi tekrar etme.
Çıktı: Yalnızca “Özet” başlığı ve ders kitabında kullanılabilecek yaklaşık 300 kelimelik özet; ek yorum yok.
Özet örneği:
Yanlış: “Bu bölümde iletişim sürecinin temel unsurları açıklanmıştır. Öğrencilerin geri bildirimi öğrenmeleri amaçlanmıştır.”
Doğru: “İletişim, bireyler arasında anlam oluşturma ve paylaşma sürecidir. Kaynak, mesaj, kanal ve alıcı bu sürecin temel unsurlarıdır. Geri bildirim, mesajın nasıl anlaşıldığını göstererek iletişimin karşılıklı sürdürülmesini sağlar.”
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.6. Değerlendirme Sorularının Hazırlanması
Adım 10. İki ayrı soru seti hazırlayın
İki ayrı set zorunludur:
Neler Öğrendik? Her ana başlığın sonunda yayımlanacak 4 soru ve ayrı Neler Öğrendik Yanıt Anahtarı.
Bölüm Sonu Değerlendirme: Her ana başlık için ek ve farklı 10 soru. Bu sorular Moodle soru havuzunda değerlendirme amacıyla kullanılacaktır. Öğretim üyesi soruları ve açıklamaları akademik açıdan kontrol etmelidir.
Ortak soru yazım ilkeleri: Soru öğrenme çıktısına dayansın; kök açık ve gerekli bilgiyle sınırlı olsun; beş seçenekten yalnızca biri doğru olsun; çeldiriciler aynı konu alanından, bilimsel açıdan anlamlı ve dengeli olsun. Yanıtı ele veren uzunluk/dilbilgisi ipuçları olmasın. “Hepsi”, “Hiçbiri” kullanılmasın. “Metne göre”, “Metinde geçen”, “Bu bölümde anlatıldığı gibi”, “Kaynaklara göre” gibi ders kitabına dışarıdan atıf yapan ifadeler kesinlikle bulunmasın. Sorunun kendi öncüllerine yönelik “Yukarıda verilen ifadelerden…” kullanılabilir. Olumsuz ve ayırt edici sözcükler gerektiğinde altı çizilerek vurgulansın. Bir testteki sorular birbirine cevap ipucu vermesin.
10.1. Neler Öğrendik? Soruları
Yapay Zekâ Komutu
Komut 10 — Neler Öğrendik? sorularını hazırlama
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} için tamamlanan ders kitabı içeriğini ve öğrenme çıktılarını esas alarak ana başlık sonunda kullanılacak 4 adet beş seçenekli çoktan seçmeli soru hazırla. Ölçme ve değerlendirme uzmanı gibi hareket et.
Akademik ilke: Sorular yalnızca doğrulanabilir içerikten gelsin, farklı alt başlıkları ve öğrenme çıktılarını kapsasın, mümkün olduğunca tek bir yeterliği ölçsün. Hatırlama yanında kavrama, uygulama ve analiz soruları kullan; kavram, öncül, karşılaştırma ve kısa senaryolarla çeşitlendir. Yapay çeşitlilik uğruna konuyla ilgisiz soru üretme.
Teknik ilke: Beş seçenek (A–E); tek kesin doğru; güçlü, mantıklı, birbirinden bağımsız ve benzer uzunlukta çeldiriciler. Aynı anlamlı veya birbirini kapsayan seçenek olmasın. Hepsi/Hiçbiri kullanma. Gereksiz uzun kök oluşturma. Sayısal seçenekleri sırala. Doğru yanıtları olabildiğince dengeli dağıt. Bir soru başka sorunun yanıtına ipucu vermesin. Öncüllü sorularda I/II/III kullan; en az bir öncül yanlış olsun; tek doğru kombinasyon bulunmalı.
Yasak ifadeler: “Metne göre”, “Metinde geçen”, “Yukarıdaki metne göre”, “Okuduğunuz metne göre”, “Kaynaklarda belirtildiği üzere”, “Bu bölümde anlatıldığı gibi”. Öncüllü sorudaki “Yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?” kabul edilebilir.
Zorunlu çıktı düzeni:
Neler Öğrendik?
Soru 1
{Soru kökü ve gerekiyorsa I, II, III öncülleri}
A) …
B) …
C) …
D) …
E) …
Aynı yapıda Soru 2, 3, 4. Soruların altında doğru cevabı veya çözümü gösterme.
Sonrasında ayrı başlık:
Neler Öğrendik Yanıt Anahtarı
Soru 1: Doğru Cevap: D
Çözüm: Doğru cevabın gerekçesini açıklayan kısa, akademik ve anlaşılır paragraf; gerekiyorsa yanlış öncüller/seçenekler.
İlgili Konu: Onaylanmış ilgili alt başlığın adı.
Diğer sorular için aynı düzeni koru. Çözümde “Metinde belirtildiği gibi” ve benzeri ifadeleri kullanma, konu dışı bilgi ekleme. Sorular ile cevap anahtarının eşleşmesini kontrol et.
Örnek biçim (konuyu kopyalama):
Neler Öğrendik?
Soru 1
I. Bilgi, bellek ve sesin gücüyle kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.
II. İletişim, zaman ve mekân sınırlarını aşarak kalıcı hâle gelmiştir.
III. Kulak ve işitme, bilginin edinilmesinde ve aktarılmasında belirleyicidir.
Sözlü kültür evresiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Neler Öğrendik Yanıt Anahtarı
Soru 1: Doğru Cevap: D
Çözüm: Sözlü kültürde bilgi, bellek ve ses aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. I ve III. öncüller doğrudur. Bilginin yazı yoluyla kalıcı biçimde saklanması ve zaman-mekân sınırlarını daha geniş ölçüde aşması yazılı kültürle geliştiği için II. öncül bu evreyi tanımlamaz.
İlgili Konu: İletişimin Tarihsel Gelişimi ve Sözlü Kültür.
Son kontrol: Dört soru ve dört eşleşen yanıt olsun. Soruları kopyalarken örneğin konusunu kullanma. Nihai çıktıda yalnızca iki istenen bölüm bulunsun.
10.2. Bölüm Sonu Değerlendirme Soruları
Yapay Zekâ Komutu
Komut 11 — Moodle Bölüm Sonu Değerlendirme soru havuzu
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{ANA BAŞLIK ADI} için, daha önce hazırlanan 4 “Neler Öğrendik?” sorusundan farklı 10 adet beş seçenekli çoktan seçmeli soru hazırla. Sorular MY Anadolu Moodle ÖYS Bölüm Sonu Değerlendirme soru havuzunda kullanılacaktır. Ölçme-değerlendirme ve madde yazımı uzmanı gibi hareket et.
Akademik ve teknik kurallar: Yalnızca tamamlanan ders kitabında doğrulanan bilgileri ve öğrenme çıktılarını kullan. Konuyu alt başlıklar arasında dengeli dağıt. Her soru tek bir yeterliği ölçsün, yalnızca bir kesin doğru cevabı olsun. Beş seçenek A–E; dört güçlü, bilimsel olarak anlamlı ve konuya uygun çeldirici; seçenekler denk uzunlukta ve dil bakımından paralel olsun. “Hepsi”, “Hiçbiri”, birbirini kapsayan/aynı anlamlı seçenekler kullanma. Doğru cevaba uzunluk veya dil bilgisinden ipucu verme. Sayısal seçenekleri sırala. On soruda doğru yanıtları A–E'ye dengeli dağıt; mümkünse her harf iki kez doğru olsun. Sorular birbirlerinin cevaplarını ele vermesin.
Hatırlama, kavrama, karşılaştırma, öncül, kısa senaryo, uygulama ve analiz türlerini konuya uygun biçimde çeşitlendir. Öncüllerde I/II/III kullan, en az bir öncül yanlış olsun, tek doğru kombinasyon bulunsun.
Yasak: “Metne göre”, “Metinde geçen”, “Yukarıdaki metne göre”, “Kaynaklarda belirtildiği üzere”, “Ders kitabındaki bilgilere göre”, “Bu bölümde anlatıldığı gibi”. Soru içindeki verilere göndermeler kullanılabilir.
Her soru için zorunlu çıktı (10 kez tekrar et):
SORU: {Soru kökü}
A) …
B) …
C) …
D) …
E) …
DOĞRU CEVAP: {A/B/C/D/E}
GENEL AÇIKLAMA: Doğru cevabın gerekçesini açıklayan, gerekiyorsa yanlış seçenekleri değerlendiren, akademik ama anlaşılır kısa açıklama. “Metinde belirtildiği gibi” deme; yeni bilgi uydurma.
İlgili Konu: Yalnızca mevcut alt başlıklardan tam adı.
Biçim örneği:
SORU: İletişim kavramının etimolojik kökeni olan communis sözcüğü, kavramın felsefi temeline işaret eder. İletişimi yalnızca enformasyon aktarımından ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Anlamın taraflar arasında paylaşılarak ortak kılınması
B) Mesajın gürültüsüz biçimde alıcıya ulaşması
C) İletinin teknolojik araçlarla kitlelere taşınması
D) Göndericinin mutlak ikna gücüne sahip olması
E) Mesajın dil bilgisi kurallarına uygun kodlanması
DOĞRU CEVAP: A
GENEL AÇIKLAMA: İletişim, kökenindeki “ortak kılma” anlamıyla ilişkili olarak yalnızca mesaj taşımayı değil, anlamın paylaşılmasını kapsar. Diğer seçenekler iletimin teknik özellikleri veya ikna süreçlerine ilişkindir; iletişimin ortak anlam oluşturma boyutunu tek başına karşılamaz.
İlgili Konu: İletişimin Tanımı ve Anlamı
Son kontrol: Tam 10 farklı soru, beş seçenek, tek doğru yanıt, doğru cevap dağılımı, konu ve öğrenme çıktısı uygunluğu, doğru genel açıklamalar. Sorular, “Neler Öğrendik?” sorularının aynısı veya yalnızca sözcükleri değiştirilmiş biçimi olmasın. Nihai çıktıda ek rapor sunma.
Dikkat: Ana başlıkta yer alacak 4 “Neler Öğrendik?” sorusu ile Moodle soru havuzu için hazırlanacak 10 ek soru farklıdır. Doğru yanıtları, çeldiricileri ve açıklamaları öğretim üyesi doğrulamalıdır. Moodle'da kullanılacak soruların tamamının tek bir sınavda sorulması zorunlu değildir; seçilen sorular bölümün öğrenme çıktılarını dengeli temsil etmelidir.
BÖLÜM 02 / Eğitim İçeriğinin Planlanması ve Hazırlanması
2.7. Bölümün Tamamlanması ve Son Kontroller
Adım 11. Bölümün genel amaç ve kapsamını hazırlayın
Bu metin, ana başlıkların tümü tamamlandıktan sonra hazırlanmalıdır. Kapsam gerçek içeriği yansıtmalı; başlıkların tam adları ve sıraları değiştirilmemelidir.
Yapay Zekâ Komutu
Komut 12 — Bölümün genel amaç ve kapsamını hazırlama
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
{BÖLÜM ADI} için tamamlanan ana başlıkları, alt başlıkları, amaçları ve öğrenme çıktılarını birlikte inceleyerek “Genel Amaç ve Kapsam” metnini oluştur. Yalnızca bölüm adına bakarak yazma. Kaynak/sohbet bağlamında eksik başlık varsa tahmin etme, benden iste.
İçerik uyumu: Onaylanmış ana başlıkların adlarını, sayısını ve sırasını birebir koru. Her açıklama sadece ilgili ana başlığın gerçek içeriğine dayansın. Taslakta önerilmiş ama son sürümde çıkarılmış konu ve öğrenme çıktısı ekleme. Bölümün amacı, kapsamı ve öğrenme çıktıları birbiriyle tutarlı olsun.
Amaç: 50–70 kelimelik tek paragraf; mutlaka “Bu bölümün temel amacı; …” ile başlasın. Ana başlıkların ortak öğrenme hedefini açıklasın; “öğrenciler/katılımcılar” gibi dışarıdan anlatma. Akademik, doğal ve bütünlüklü yaz.
Kapsam giriş paragrafı: Mutlaka “Bu bölüm, …” ile başlasın ve “… şu başlıklar altında ele almaktadır:” ile bitsin.
Ana başlıklar: Bölümde kaç ana başlık varsa tam o sayıda numaralı satır oluştur. Her birinde önce tam onaylanmış başlık adı, sonra iki nokta, sonra başlıkta gerçekten işlenen kavramları özetleyen yaklaşık 25–50 kelimelik açıklama olsun. Sıralamayı ve adları koru; başlıklar arasında konuları karıştırma.
Zorunlu kapanış: Numara listesinin sonunda “Bu kapsam, …” ile başlayan 1–2 cümlelik paragraf yaz. “Bu kapsamda, …” yazma. Kapanış bütün başlıkların oluşturduğu akademik zemini ifade etsin; yeni konu ekleme.
Üslup: Doğrudan ders kitabı dili. “Kaynaklarda belirtildiği üzere”, “Hazırlanan metinde”, “Bu bağlamda” gibi gereksiz kalıplardan kaçın.
Örnek çıktı (konuyu değil, yapıyı model al):
Bölüm 1: İletişimin Doğası ve Temel Süreçler
Amaç: Bu bölümün temel amacı; iletişimin tanımını, tarihsel kökenlerini ve bir süreç olarak işleyişini kavramaktır. İletişim, mesaj alışverişinin ötesinde anlamların üretildiği, paylaşıldığı ve toplumsal bağların kurulduğu dinamik bir olgu olarak ele alınmaktadır. Ayrıca kaynak, alıcı, mesaj ve kanal arasındaki ilişkileri ve geri bildirim, gürültü ve bağlam gibi faktörlerin rolünü analiz edebilme yetkinliğinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Kapsam: Bu bölüm, iletişim disiplininin kavramsal çerçevesini ve kuramsal altyapısını şu başlıklar altında ele almaktadır:
1. İletişim Kavramı: Tanımlar, Kapsam ve Tarihsel Köken: İletişimin etimolojik kökeni, tanımları ve sözlü, yazılı ve elektronik kültür evreleri.
2. İletişim Süreci ve Temel Ögeleri: Kaynak, mesaj, kanal, alıcı, kodlama, kod açma, geri bildirim, gürültü ve bağlam kavramlarının rolleri.
3. İletişimin İşlevleri: Bireysel ve Toplumsal Boyutlar: Kendini ifade, sosyalleşme, kültürel devamlılık, bilgi paylaşımı ve toplumsal bütünleşme işlevleri.
4. İletişim Modelleri: Süreç Okulu ve Göstergebilimsel Yaklaşım: Aktarım ve anlam üretimi yaklaşımlarının karşılaştırılması ve temel modeller.
Bu kapsam, iletişimin bireysel ve toplumsal düzeyde gerçekleşmesini açıklamak için gereken kavramsal ve kuramsal temeli oluşturmaktadır.
Son kontrol: Amaç 50–70 kelime mi; tüm başlıklar gerçek içerikle birebir eşleşiyor mu; giriş ve “Bu kapsam, …” kapanışı eksiksiz mi; yeni konu eklenmiş mi? Sorunları düzelt. Çıktı yalnızca Bölüm başlığı — Amaç — Kapsam giriş paragrafı — numaralı başlıklar — Bu kapsam, … kapanışı olsun.
Dikkat: Genel Amaç ve Kapsam metnini ancak tüm ana başlıklar tamamlandıktan sonra hazırlayın. Yapay zekânın başlık adlarını, sayılarını ve sırasını değiştirmediğini; kapsam açıklamalarının gerçek içerikle uyumlu olduğunu ve kapanışın “Bu kapsam, …” ile başladığını kontrol edin.
Adım 12. Kaynakçayı hazırlayın
Yapay Zekâ Komutu
Komut 13 — APA 7 kaynakça düzenleme
Otomatik kopyalama kullanılamıyorsa metni seçip Ctrl+C / ⌘C ile kopyalayabilirsiniz.
Aşağıdaki kaynak listesini APA 7 kaynakça yazım kurallarına göre düzenle.
- Kaynakları ilk yazarın soyadına göre alfabetik sırala.
- Kitap, kitap bölümü, dergi makalesi, bildiri ve internet kaynağı gibi yayın türlerinin APA 7 biçimini uygula.
- Yazar, yıl, eser başlığı ve diğer bibliyografik bilgileri kurala uygun düzenle; dergi adı, cilt, kitap adı ve gerektiği diğer alanlarda italik kullan.
- DOI varsa https://doi.org/ biçiminde göster. URL/DOI bilgisini koru; olmayanı uydurma.
- Aynı kaynağın tekrarlarını çıkar. APA 7 noktalama, harf ve yazar sıralaması kurallarına uy.
- Eksik yazar, tarih, başlık, yayınevi, sayfa veya DOI'yi tahmin etme.
- Yalnızca verdiğim kaynakları kullan; yeni kaynak ekleme. Metin içi atıf değil, yalnızca kaynakça oluştur.
Çıktı: Önce “Kaynakça” başlığı ve düzenlenmiş liste. Eksik veya doğrulanması gereken veriler varsa sonunda ayrı “Kontrol Edilmesi Gereken Kaynaklar” başlığı altında belirt; sorun yoksa bu başlığı ekleme.
Kaynak listesi: {KAYNAKLARI BURAYA EKLEYİN}
Dikkat: APA 7 kaynakçasında yazar adları, tarihler, DOI/URL bağlantıları ve yayın bilgileri öğretim üyesince doğrulanmalıdır. “Kontrol Edilmesi Gereken Kaynaklar” notları ders kitabının kaynakça bölümüne aktarılmamalıdır.
2. bölüm son kontrol listesi
Temel öğrenme kaynağı tamamlandıktan sonra
Hazırladığınız düz metin temel öğrenme kaynağını mikroyeterlilik@anadolu.edu.tr mail adresine iletirsiniz. İçerik Öğrenme Teknolojileri Araştırma Geliştirme Birimi tarafından incelenir. Eksik veya düzeltilmesi gereken noktalar bulunursa sizinle iletişime geçilerek gerekli düzenlemeler yapılır. Kontrol sonrası dizgi ve dijital öğrenme materyallerinin üretimi gerçekleştirilir. Oluşturulan materyaller akademik kontrolünüz için yeniden size sunulur. Son onayın ardından hazırlıklar tamamlandığında ders MY Anadolu'da öğrencilerin erişimine açılır.
Unutmayın: Materyallerin dizgisi ve video, podcast veya etkileşimli içeriklerin teknik üretimi öğretim üyesinin görevi değildir. Öğretim üyesinin sorumluluğu akademik içerik ve son akademik kontrol aşamalarıdır.
BÖLÜM 03 / İçeriğin Teslimi, Materyallerin Geliştirilmesi ve Yayına Alınması
3.1. Akademik İçeriğin Teslimi
Hazırladığınız temel öğrenme kaynağı, ilgili birime teslim edildikten sonra inceleme, dizgi, dijital materyal geliştirme ve akademik onay süreçlerinden geçer. Bu süreçte teknik üretim işlemleri ilgili birimler tarafından yürütülür.
Dört bölümden oluşan temel öğrenme kaynağınızı; amaçlar, öğrenme çıktıları, ana ve alt başlık metinleri, öğrenme ögeleri, özetler, değerlendirme soruları ve kaynakçayla birlikte mikroyeterlilik@anadolu.edu.tr adresine e-posta yoluyla iletin.
İçeriği göndermeden önce tüm bölümlerin tamamlandığından, başlıkların tutarlı biçimde düzenlendiğinden ve gerekli kontrollerin yapıldığından emin olun.
İçeriğin İncelenmesi ve Düzeltilmesi
Teslim edilen içerikler, Öğrenme Teknolojileri Araştırma Geliştirme Birimi tarafından yapı, anlatım, bütünlük ve üretime uygunluk açısından incelenir.
Eksik veya düzeltilmesi gereken noktalar bulunması durumunda sizinle iletişime geçilir. Gerekli düzenlemeler, ilgili birimle koordinasyon içinde tamamlanır.
Öğrenme Materyallerinin Geliştirilmesi
İçeriğin kontrolü tamamlandıktan sonra temel öğrenme kaynağının dizgisi yapılır.
Eğitimin özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre video, podcast, etkileşimli içerik ve diğer dijital öğrenme materyalleri ilgili birimin görevli personeli tarafından geliştirilir.
Bilgilendirme: Bu aşamada teknik üretim işlemlerini sizin gerçekleştirmeniz beklenmez. Ancak ihtiyaç duyulduğunda içerikle ilgili akademik açıklama ve görüş sağlamanız istenebilir.
Akademik Kontrol ve Son Onay
Hazırlanan temel öğrenme kaynağı ve dijital materyaller, akademik kontrolünüz için size sunulur.
Bu aşamada metinlerin, kavramların, görsellerin, anlatımların, öğrenme etkinliklerinin ve değerlendirme sorularının bilimsel doğruluğunu ve içerikle uyumunu kontrol etmeniz beklenir.
Düzeltme veya eksiklik bulunması durumunda bunları ilgili birime bildirmeniz gerekir. Gerekli düzenlemeler tamamlandıktan sonra materyallerin son hâli onayınıza sunulur.
Dersin MY Anadolu'da Yayına Alınması
Akademik kontrol ve son onay süreçleri tamamlandığında ders, öğrencilerin erişimine açılmak üzere MY Anadolu'da aktif hâle getirilir.
Öğrenme ortamına teknik aktarım ve yayınlama işlemleri ilgili sorumlu ekip tarafından gerçekleştirilir.
Süreç Özeti
İçeriğin Hazırlanması ve Teslimi: Öğretim üyesi temel öğrenme kaynağını hazırlar ve ilgili birime iletir.
İçeriğin İncelenmesi: İlgili birim içeriği inceler; gerekli düzeltmeler öğretim üyesiyle birlikte tamamlanır.
Materyallerin Geliştirilmesi: Temel öğrenme kaynağının dizgisi yapılır; video, podcast ve etkileşimli içerikler geliştirilir.
Akademik Kontrol ve Onay: Öğretim üyesi hazırlanan materyalleri kontrol eder ve son hâlini onaylar.
Yayına Alma: Gerekli işlemler tamamlandığında ders MY Anadolu'da öğrencilerin erişimine açılır.